Spørsmål

Lars Haltbrekken (SV): Miljødirektoratets tall for omsetning av biodrivstoff fra mai i år, viser at det ble omsatt 606 millioner liter biodrivstoff, hvorav 111 millioner liter palmeolje i 2019. Vi er kjent med at Miljødirektoratet i ettertid har fått innrapportering fra minst et selskap til, slik at det offisielle tallet på omsetning i 2019 som nå ligger på Miljødirektoratets nettside er uriktig. Vi antar at regjeringen er interessert i at offentlig statistikk skal være korrekt, og ber derfor om svar på følgende spørsmål:
Hva er samlet tall for omsetning av biodrivstoff i 2019 som nå er innrapportert til Miljødirektoratet, og hvor mye av dette er palmeolje?

Begrunnelse

Svar

Sveinung Rotevatn: Å redusere utsleppa frå transportsektoren er avgjerande for om vi når klimamålsettingane våre. Regjeringa har ein ambisjon om å halvere utsleppa innan 2030 samanlikna med 2005. For å klare dette må vi ha ei heilskapleg tilnærming. Vi må først legge til rette for redusert transportomfang og overgang til kollektivtransport, sykkel og gange. Vidare må vi halde oppe innfasingstakta for nullutsleppsløysingar slik at vi reduserer behovet for flytande drivstoff. Denne strategien har vi lukkast med. Tal frå Opplysningskontoret for vegtrafikk viser at elbilar utgjorde 48 % av nybilsalet i første halvår i 2020. Samstundes veit vi at biodrivstoff er viktig for å redusere utsleppa frå den delen av køyretøyparken som ikkje er nullutslepp.
Regjeringa sin politikk verkar. Dei foreløpige utsleppstala frå SSB viser at utsleppa frå vegtrafikk vart redusert med 8 prosent frå 2018 til 2019. Dette skjer fordi forbruket av flytande drivstoff går ned samstundes som bruken av biodrivstoff auka.
Regjeringa er svært oppteken av at biodrivstoffet som blir omsett i Noreg er så berekraftig som mogleg og at det reduserer utsleppa både nasjonalt og globalt. Vi er også opptekne av at biodrivstoffpolitikken ikkje bidreg til å rasere regnskog eller tek frå urfolk livsgrunnlaget.
Eg ønskjer å presisere at biodrivstoffet som i dag blir brukt til å oppfylle omsetningskravet og blir fylt på norske tankar, ikkje kjem frå avskoging. Berekraftskriteria i produktforskrifta sikrar at biodrivstoffet ikkje blir laga av råstoff som er dyrka på areal som har vore regnskog etter 1. januar 2008.
Regjeringa tek like fullt på alvor at bruk av biodrivstoff i Noreg indirekte kan føre til avskoging gjennom auka global etterspurnad. Frå 1. juli i år har vi innført vegbruksavgift på alt biodrivstoff, òg det som vert omsett utanfor omsettingskravet. På denne måten vil det ikkje lenger vere lønnsamt å selje biodrivstoff over omsettingskravet. Frå 1. juli har vi auka omsettingskravet for biodrivstoff til vegtrafikk frå 20 til 22,3 pst, og auka delkravet til avansert biodrivstoff frå 4 pst. til 6,1 pst. Omsettingskravet skal aukast vidare frå 1. januar 2021. Omsynet til å avgrense risiko for biodrivstoff med høg avskogingsrisiko skal vere ein del av denne vurderinga. Regjeringa vil at framtidig auke i omsettingskrava for vegtrafikk og luftfart i hovudsak skal skje ved å auke krava for avansert biodrivstoff. Avansert biodrivstoff er framstilt av avfall og restar og aukar i utgangspunktet ikkje presset på tropisk avskoging.
Eg er bedt om å oppgi det samla talet for omsetning av biodrivstoff i 2019 som no er innrapportert til Miljødirektoratet, og kor mykje av dette som er palmeolje.
For 2019 har vi ikkje uttømmande statistikk over totalt volum biodrivstoff til vegtransport, og heller ikkje totalt volum biodrivstoff laga av palmeolje. Grunnen til det er at det ikkje har vore registreringsplikt etter særavgiftsforskrifta for aktørar som importerer berre biodrivstoff (ikkje fossilt), og dei har da heller ikkje hatt plikt til å rapportere omsettinga av biodrivstoff til Miljødirektoratet. Fordi alle dei største aktørane har importert både biodrivstoff og fossilt drivstoff og derfor har vore rapporteringspliktige, fangar 2019-statistikken likevel opp det aller meste av omsettinga av biodrivstoff til vegtransport i Noreg. (Desse tala er referert i spørsmålet frå stortingsrepresentant Haltbrekken.)
Frå 1. juli 2020 har Skattedirektoratet innført ei generell registreringsplikt for alle importørar av drivstoff til vegtrafikk, òg for dei som importerer berre biodrivstoff. Med denne endringa vil vi framover få ei fullstendig oversikt over total omsetting av flytande biodrivstoff brukt til vegtransport.
Miljødirektoratet har vurdert at teieplikta i forvaltningslova § 13 første ledd er til hinder for å oppgi totalt volum biodrivstoff for ein enkelt aktør fordi opplysningane er vurdert som konkurransesensitive. Om dei publiserte tala for 2019 no vert supplert med nye tal frå ein enkelt aktør, vil ein enkelt kunne trekke ut omsettingstala for denne aktøren, og Miljødirektoratet har derfor vurdert at teieplikta er til hinder for å gjere det.
Miljødirektoratet arbeider for tida med å kartlegge 2019-omsetninga frå fleire leverandørar av biodrivstoff til vegtransport som ikkje er rapporteringspliktige for 2019. Kartlegginga av volum frå desse aktørane er avhengig av frivillig rapportering. Miljødirektoratet vil vurdere å publisere oppdaterte tall på samla omsetting i 2019 dersom ein får inn gode nok tal frå fleire leverandørar.